Op de proef gesteld

Zo nu en dan worden we als bedrijf, benaderd vanuit het (ervaringsgericht) speciaal onderwijs, met de vraag of we een stageplek kunnen aanbieden aan een van hun leerlingen. Zo kwam het dat Ruud bij ons kwam ‘werken’. Een roodharige stoere jongen van 16 jaar met een leuke kop, hield van een beetje ruig buitenwerk en was communicatief niet erg sterk. Hij woonde in een samengesteld gezin met een vader die autistische kenmerken vertoonde en een stiefmoeder die al een paar keer een opname achter de rug had op een psychiatrische afdeling. Geregeld kwam daar de politie aan de deur om de gemoederen te sussen.

Het duurde een tijdje voordat we met Ruud een band kregen. Met name door doodgewone zaken als gezellig een tafel te dekken en het samen eten of na het werk nog even een partijtje darts te spelen, zagen wij aan de glimlach op z’n gezicht dat hij genoot. Ook begon hij tijdens werkzaamheden wel eens liedjes te neuriën waaruit wij konden opmaken dat hij het naar zijn zin had. Hij was een harde werker en niet bang om z’n handen vuil te maken. Geregeld benoemden we zijn kwaliteiten en bedankten we hem voor zijn inzet. Ook in zijn stage boekje kwam hoofdzakelijk positieve feedback omdat hij dat gewoon verdiende. Het was ons inmiddels wel opgevallen dat complimentjes krijgen voor hem betrekkelijk nieuw was.

Op een dag vroeg ik hem of ik hem, aan de hand van een spel met inzichtkaarten, wat vragen mocht stellen en hij stemde hiermee in. Deze vragen varieerden van: Waar geniet jij van? Welke goede herinneringen bewaar jij aan vroeger? Wat is je vandaag opgevallen op weg van huis naar hier? Etc. Het was ontroerend om te zien en horen hoe, de anders zo stille, Ruud  los kwam en de meest diepzinnige antwoorden gaf op de gestelde vragen. Toen ik hem na een vraag of vijf vroeg of het oké was voor hem en of hij liever wilde stoppen, gaf hij te kennen door te willen gaan, zodat we uiteindelijk alle vragen hadden gehad. Ruud had me d.m.v. deze vragen een inkijkje gegeven in zijn binnenste. Hij bleek een gevoelige jongen die een goed oog had voor kleine details in de natuur. Het kaartenspel met vragen bleek een hele goede manier te zijn voor hem om zich verbaal te durven uiten en hij genoot zichtbaar van de aandacht en tijd die we ervoor uittrokken.

Geleidelijk aan werd Ruud steeds meer kind aan huis en konden we hem verschillende werkzaamheden zelfstandig toevertrouwen en hadden we het leuk met elkaar. Opvallend was dat hij op de meest vreemde tijden in huis kwam en dat hij, zodra hij mij zag, vroeg waar Willem was of naar het toilet ging. Ik sloeg  hier verder geen acht op.

Op een dag kwam zijn vader hevig geëmotioneerd aan de deur. Ruud bleek het nummer van het bankpasje van zijn vriend te hebben ontfutseld en geld te hebben opgenomen van zijn bankrekening. Verder had hij een aanrijding veroorzaakt met zijn fiets en had daarmee een andere fiets totaal vernield. Ruud hield thuis zijn hand op en verwachtte dat zijn vader dit voor hem zou opknappen, zoals dat tot dusver altijd al ging. Ik zag wel dat Ruud zijn vader meer bezig was om in het dorp zijn gezicht niet te willen verliezen en dat de mensen vooral niet moesten denken dat … , dan dat hij structureel een oplossing kon bedenken voor Ruud. Ik heb Ruud geconfronteerd met de situatie en hem uiteindelijk een voorstel gedaan om extra werkuurtjes te komen draaien bij ons, om op deze manier zelf zorg te kunnen dragen voor zijn gemaakte schulden. Hele schema’s werden opgesteld om aan de noodzakelijke werkuurtjes te komen. Na weken van noeste arbeid had hij het geld terug verdiend. Ruud was zo trots als een pauw en ook dankbaar dat hij hulp had gekregen. Hij deed het geld in twee enveloppen en bracht het aan de gedupeerde mensen terug.

‘So far so good’, zou je zeggen. Maar toen ik op een dag alleen was met Ruud en ik in een van onze onderkomens aan het stofzuigen was, liet ik opeens heel intuïtief de stofzuiger los en liep ik, alsof door iets aangetrokken, naar ons privéhuis. Daar betrapte ik Ruud op heterdaad met zijn handen in onze bedrijfsportemonnee.

Als door de bliksem getroffen zag ik het gebeuren en vroeg hem wat hij daar deed. Allerlei onsamenhangende smoesjes kwamen uit zijn mond. Opeens vielen er puzzelstukjes voor mij op hun plaats.  Ruud die op de meest vreemde tijden in huis kwam op zoek naar Willem. De keer dat ik er toch van overtuigd was dat ik geld op een kastje had klaar gelegd en het niet meer terug vond.

Ik weet dat de ene mens gaat drinken, de ander gaat teveel eten, weer een ander gaat allerlei dingen kopen om leegtes op te vullen, drugs gebruiken, of zijn seks verslaafd en Ruud stal geld om zijn ‘tekort’ aan aandacht en liefde aan te vullen. Ik weet maar al te goed dat mensen onwenselijk gedrag kunnen vertonen maar dat ze dat nog niet tot slechte mensen maakt. Dit alles ging in luttele seconden door mij heen en tegelijkertijd voelde ik mijn kwaadheid maar vooral mijn teleurstelling. Ik stuurde hem naar huis met de mededeling dat ik dit eerst moest laten bezinken en het met Willem zou gaan bespreken. Dan willen jullie mij toch niet meer terug hebben huilde hij, niemand houdt van mij en ik ga me ophangen aan de hoogste boom. Wanhoop en onvermogen las ik in zijn ogen.

Ruud kwam die zelfde avond nog bij ons terug en toen hebben we uitgesproken wat zijn gedrag met ons deed. Voor het eerst uitte hij zijn verdriet om zijn eigen gedrag en vroeg hij ons of wij hem ook hiermee konden helpen omdat hij zichzelf hiermee niet in de hand had.

Ruud vertoonde ongewenst gedrag dat is duidelijk. Maar toch wil ik onderscheid kunnen blijven maken tussen de mens en zijn gedrag, omdat dit voor mij de sleutel is tot verbinding. Kwaad kan alleen door liefde worden overwonnen is mijn overtuiging. Ik maak liever ‘vergissingen’ doordat ik mensen heb vertrouwd dan doordat ik ze heb gewantrouwd.

Inmiddels heeft Ruud een mooie baan die bij hem past, ik ben oprecht trots op hem!

Weekendbegeleiding (PGB): http://www.hetkleineparadijs.nl/kinderen/weekendbegeleiding/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.